Toekomstperspectief op kennisdeling

KIA in het jaar 2030

Tekst Arjen van der Kuijl en Harm Pieters

Arjen van der Kuijl en Harm Pieters zijn respectievelijk netwerkcoördinator en communitymanager bij KIA

Ook in 2030 draagt het Kennisnetwerk Informatie en Archief (KIA) bij aan een sterke en zelfbewuste informatie- en archiefsector, die duidelijk kan maken wat het belang is van authentieke en duurzaam toegankelijke overheids­informatie. Alleen door te werken in een netwerk, met een community, zullen we in staat zijn om toekomstige uitdagingen aan te gaan, voorspellen Arjen van der Kuijl en Harm Pieters.

KIA bestaat sinds 2017 en is in de afgelopen jaren gestaag gegroeid naar een netwerk van meer dan vierduizend professionals uit de wereld van informatie- en archiefbeheer. Het doel van KIA is simpel: het stimuleren van het ontwikkelen en delen van kennis op het terrein van informatiebeheer, archivering en erfgoed. Wij zijn ervan overtuigd dat de behoefte aan kennisdeling en kennisontwikkeling in ons vakgebied in 2030 minstens even groot zal zijn als nu. Het tempo van vernieuwingen in de ict en het informatiebeheer maar ook de wijze waarop we omgaan met informatie zullen immers niet afnemen. Wel denken we dat het karakter van dat kennislandschap anders zal zijn dan nu. We zien een verbreding van vakgebieden en de partijen die ze vertegenwoordigen. We zien internationalisering. We zien de noodzaak sneller in te spelen op die veranderingen. Daarom hopen we op een groeiende bereidheid om kennis in een vroeg stadium te delen. Ten slotte zal er een verschuiving noodzakelijk zijn van de aandacht van selecteren en goed en duurzaam bewaren naar inspelen op de behoeften van gebruikers. We lichten de verschillende elementen van onze visie hierna toe.

Uitbreiding partners

KIA is in de eerste plaats een netwerk van individuele professionals, maar het netwerk wordt daarnaast ondersteund door een aantal partners en mogelijk gemaakt door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Bij de oprichting van KIA, op initiatief van het Nationaal Archief, meldde zich al snel de branche- en beroeps­organisatie KVAN. Inmiddels zetten ook VNG, KNVI, DEN en RDDI in op KIA voor activiteiten rond kennisdeling en kennis­ontwikkeling. We verwachten dat in de toekomst nog meer of andere partners zullen aansluiten bij KIA en zo het netwerk verder zullen versterken, zoals het Netwerk Digitaal Erfgoed, de opleiders en bedrijven. En het liefst slaan we ook de handen ineen met vergelijkbare kennisnetwerken.

Buiten de grenzen

Aanvankelijk was KIA erg gericht op de wereld van archieven, maar kort na de start hebben we ons ook gericht op de wereld van het informatiebeheer bij overheden en particulieren. Daar wordt immers het archief gevormd. In toenemende mate zien we dat je inspiratie moet halen buiten die twee werelden. Zo werd tijdens de Thematien­daagse Metadata onder het motto gluren bij de buren geleerd van bedrijven als Siemens Health, Deloitte en Relatics. Bij onder­werpen als metadata kan het heel leerzaam zijn om te kijken hoe er met dit onderwerp wordt omgegaan buiten de plekken waar je je normaal zou laten informeren of inspireren. Ontwikkelingen als de toepassing van artificiële intelligentie (AI) trekken zich weinig aan van (vermeende) grenzen tussen verschillende vakgebieden. Om de informatie­huishouding verder te ontwikkelen en te verbeteren, is het dus noodzaak om beter en sneller in te spelen op ontwikkelingen buiten de klassieke vakgebieden.

‘EEN INITIATIEF ALS KIA IS GEEN DOEL OP ZICHZELF’

Over de grens

Als het gaat over het overschrijden van grenzen, zien we die niet alleen tussen vakgebieden maar ook tussen landen en taalgebieden. Steeds meer krijgt ook ons werk een internationale dimensie. Denk bijvoorbeeld aan standaarden op het gebied van informatiebeheer die internationaal ontwikkeld worden en beheerd door gremia als het DLM Forum, ISO, etcetera. En hoewel de institutionele context in het buitenland vaak anders is, zijn veel vraagstukken en uitdagingen in ons vakgebied natuurlijk vergelijkbaar. Om alle ontwikkelingen bij te blijven benen, zijn kennisontwikkeling en kennisdeling over de grenzen dus een logische vervolgstap. We kunnen ons dus voorstellen dat de content op KIA straks niet alleen meer Nederlands­talig is en dat bijeenkomsten ook vaker internationale sprekers en een internationaal publiek hebben. De ervaringen tijdens de pandemie hebben wat dat betreft ook drempelverlagend gewerkt, je kunt gemakkelijk een online bijeenkomst organiseren met collega’s uit het buitenland.

KIA in 2030

Een initiatief als KIA is geen doel op zichzelf en het succes of voortbestaan ervan hangt af van het enthousiasme en de betrokkenheid in de community. KIA is een middel dat een bijdrage levert aan een sterke en zelfbewuste informatie- en archiefsector. Een sector die duidelijk kan maken wat het belang is van authentieke en duurzaam toegankelijke overheidsinformatie. Wij zijn ervan over­tuigd dat alleen het werken in een netwerk, met een community, ons in 2030 in staat zal stellen alle uitdagingen aan te gaan. De partners die binnen KIA actief zijn zullen de behoeftes en verwachtingen van die community serieus moeten blijven nemen en de leden moeten blijven stimuleren ervaringen, best practices en handreikingen te delen. Zeker als je bedenkt dat er een verschuiving zal moeten plaatsvinden van focus op concepten van selecteren en bewaren naar een geheel nieuwe visie op het gebruiken van de informatie. Een visie die echt loskomt van de papieren wereld waarop we ons in dit digitale tijdperk nog vaak baseren. Een plek waar je vakgenoten ontmoet en met elkaar deze stappen zet in de ontwikkeling van een meer en meer gemeenschappelijk werkterrein is wat ons betreft niet weg te denken.

‘WE MOETEN LOSKOMEN VAN DE PAPIEREN WERELD’

Community aan zet!

Maar hoe dat er in de praktijk precies uitziet wordt op de korte termijn noch in 2030 bepaald door een enkele visionair maar in grote mate bepaald door de community zelf. Veel collega’s zetten zich al in binnen KIA om die toekomst van ons vak mede vorm te geven. En is er altijd ruimte voor nieuwe initiatieven en wilde plannen. Neem vooral contact met ons op via info@kia.pleio.nl als je daarover wilt doorpraten of suggesties wilt doen.

Deel dit artikel